Posts

Showing posts from June 21, 2025

भारतीय समुद्री क्षेत्रात विचरण करणारे सागरी सस्तन प्राणी आणि आपण – भाग ९

Image
  समुद्रातील नर्तक: स्पिनर डॉल्फिनचा अभ्यास प्रस्तावना बंगालच्या उपसागरापासून ते हवाईच्या निळ्या पाण्यांपर्यंत, स्पिनर डॉल्फिन (Stenella longirostris) हा समुद्रातील सर्वात मनोरंजक आणि चपळ सस्तन प्राणी आहे. के.एस.एस.एम. युसूफ आणि सहकाऱ्यांच्या २०१० च्या अभ्यासानुसार, भारतीय समुद्रात ही सर्वाधिक प्रमाणात आढळणारी डॉल्फिन प्रजाती आहे. त्यांच्या हवेत उंच उडी मारून फिरण्याच्या वैशिष्ट्यपूर्ण वर्तनामुळे त्यांना "स्पिनर" हे नाव मिळाले आहे. मात्र, मासेमारीच्या जाळ्यांमध्ये अडकणे, समुद्री प्रदूषण आणि पर्यटनामुळे होणारा त्रास यामुळे या प्रजातीचे भविष्य धोक्यात आले आहे. शारीरिक रचना आणि वैशिष्ट्ये स्पिनर डॉल्फिनची ओळख त्याच्या लांब, पातळ चोची, त्रिकोणी पाठीचा पंख आणि विशिष्ट रंगछटेमुळे होते. "एनसायक्लोपीडिया ऑफ मरीन मॅमल्स" (२००९) नुसार, त्यांच्या शरीरावर तीन मुख्य रंग दिसतात: पाठीवर गडद राखाडी ("केप"), बाजूंना फिकट राखाडी आणि पोटाकडे पांढरा. प्रौढ डॉल्फिनची लांबी साधारण १२९ ते २३५ सेमी आणि वजन २३ ते ८० किलो असते. नर मादीपेक्षा थोडे मोठे असतात, हे युसूफ आणि सहकाऱ्यांच...